Claude Mythos و Fable 5: داستان قدرتمندترین مدل‌های Anthropic که فقط سه روز دوام آوردند

اگر این روزها اخبار هوش مصنوعی رو دنبال می‌کنی، حتماً اسم Claude Mythos و Fable 5 به گوشت خورده. Anthropic در ژوئن ۲۰۲۶ دو مدل خیلی خاص منتشر کرد که هم هیجان‌انگیز بودن و هم کلی جنجال به پا کردن. این مقاله برات توضیح می‌ده این مدل‌ها چی بودن، چرا اینقدر مهم شدن، و چه اتفاقی براشون افتاد.

Claude Mythos دقیقاً چیه و چرا ساخته شد؟

داستان از آوریل ۲۰۲۶ شروع شد، وقتی Anthropic مدل Claude Mythos Preview رو به عنوان یک research preview معرفی کرد. این مدل بخشی از پروژه‌ای به اسم Project Glasswing بود و تمرکزش روی کاربردهای دفاعی امنیت سایبری بود.

این مدل از همون ابتدا با احتیاط زیاد عرضه شد. Anthropic اعلام کرد به دلیل نگرانی‌های امنیتی، فعلاً قصد عرضه عمومی نداره و فقط در اختیار یک گروه محدود از سازمان‌های مورد تأیید قرار می‌گیره.

Fable 5: نسخه عمومی Mythos-class

در ۹ ژوئن ۲۰۲۶، Anthropic مدل Claude Fable 5 رو منتشر کرد؛ اولین مدل عمومی در ردهٔ جدید "Mythos-class" که از نظر قدرت بالاتر از خط Opus قرار می‌گرفت. Fable 5 همون قابلیت‌های هسته‌ای Mythos رو داشت اما با لایه‌های ایمنی بسیار قوی‌تر عرضه شد تا برای کاربران عمومی و توسعه‌دهنده‌ها مناسب باشه.

نسخهٔ کامل و بدون محدودیت، یعنی Claude Mythos 5، همچنان فقط در اختیار شرکای Project Glasswing بود.

تعلیق ناگهانی: فقط سه روز بعد از انتشار

ماجرا از اینجا غیرمنتظره شد. در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶، یعنی فقط سه روز بعد از عرضهٔ عمومی Fable 5، وزارت بازرگانی آمریکا (Commerce Department) یک دستور export control صادر کرد. طبق این دستور، Anthropic موظف شد دسترسی همهٔ اتباع غیرآمریکایی به Fable 5 و Mythos 5 رو قطع کنه؛ این محدودیت حتی شامل کارمندان غیرآمریکایی خود Anthropic هم می‌شد.

”

«دولت آمریکا، با استناد به اختیارات امنیت ملی، دستور export control برای تعلیق دسترسی همهٔ اتباع غیرآمریکایی به Fable 5 و Mythos 5 صادر کرده است.» — بیانیهٔ رسمی Anthropic

از اونجایی که Anthropic نمی‌تونست به صورت لحظه‌ای ملیت کاربران رو تأیید کنه، تصمیم گرفت دسترسی به این دو مدل رو برای همهٔ کاربران در سراسر جهان به طور کامل غیرفعال کنه. بقیهٔ مدل‌های Claude، از جمله Opus 4.8، بدون تغییر در دسترس باقی موندن.

دلیل این دستور چی بود؟

طبق گزارش‌ها، دلیل اصلی این تصمیم گزارشی از یک روش احتمالی "jailbreak" (دور زدن محدودیت‌های ایمنی) بود که توسط یک شرکت ثالث کشف و به دولت گزارش شده بود. ایدهٔ نگران‌کننده این بود که اگر این محدودیت‌ها دور زده بشن، یک محصول مصرفی می‌تونه به یک ابزار سایبری بدون محدودیت تبدیل بشه.

Anthropic در پاسخ، این یافته رو "محدود و غیرجهانی" توصیف کرد و گفت سطح قابلیتی که نشون داده شده، در مدل‌های دیگه‌ای مثل GPT-5.5 از OpenAI هم به طور عمومی در دسترسه. شرکت در بیانیه‌ای اعلام کرد:

”

«ما معتقدیم دولت باید بتونه استقرارهای ناامن رو مسدود کنه، اما این کار باید بخشی از یک فرآیند قانونی شفاف، منصفانه و مبتنی بر واقعیت‌های فنی باشه. این اقدام با این اصول همخوانی نداره.»

مقایسهٔ مدل‌های Anthropic

برخلاف Fable 5 و Mythos 5، سه مدل آخر (Opus 4.8، Sonnet 4.6، Haiku 4.5) تحت تأثیر دستور تعلیق قرار نگرفتن و کاملاً در دسترس هستن.

وضعیت فعلی

تا زمان نگارش این مقاله، Fable 5 و Mythos 5 همچنان معلق هستن. Anthropic این اتفاق رو "سوءتفاهم" توصیف کرده و در حال تلاش برای بازگردوندن دسترسیه. این اولین باریه که یک دستور export control آمریکا باعث جمع‌آوری یک مدل frontier در دسترس عموم شده؛ موضوعی که بحث‌های زیادی دربارهٔ مرز بین امنیت ملی و نوآوری هوش مصنوعی ایجاد کرده.

برای کاربران ایرانی: فعلاً بهترین گزینه‌های در دسترس Claude Opus 4.8، Sonnet 4.6 و Haiku 4.5 هستن که هیچ‌کدوم تحت تأثیر این تعلیق قرار نگرفتن.

نتیجه‌گیری

ماجرای Mythos و Fable 5 یک یادآوری مهم بود: هر چقدر هم یک مدل قدرتمند و امن طراحی بشه، وقتی پای امنیت ملی و export control به میون میاد، حتی یک گزارش محدود و غیرقطعی می‌تونه باعث جمع‌آوری کامل یک محصول تجاری بشه. این اتفاق بحث‌های زیادی دربارهٔ شفافیت فرآیندهای نظارتی دولت‌ها روی فناوری هوش مصنوعی ایجاد کرده که همچنان ادامه داره.

این مقاله بر اساس اطلاعات رسمی منتشرشده توسط Anthropic و گزارش‌های خبری معتبر تا پایان ژوئن ۲۰۲۶ نوشته شده است.