فوتبال ۳۶۰؛ داستان یک خاموشی که کسی مسئولیتش را قبول نمیکند
فوتبال ۳۶۰ یکی از پربازدیدترین رسانههای ورزشی ایران بود؛ برنامهای که عادل فردوسیپور بعد از سالها دوری اجباری از تلویزیون، با جنگیدن و از صفر شروعکردن، در عرض چهار سال ساخته بود. حالا، درست یک روز بعد از پایان جامجهانی، سایت و اپلیکیشنش یکشبه از دسترس خارج شد — بدون هیچ توضیح رسمی، بدون هیچ اطلاعیهای از هیچ نهادی.
برنامهی همان شب مجبور شد با حدود ۹۰ دقیقه تأخیر و فقط از طریق اینستاگرام، تلگرام و یوتیوب پخش بشه. نه سایتی، نه اپلیکیشنی. فردوسیپور خودش، درست دقایقی قبل از رفتن روی آنتن، فهمید ماجرا چیه.
«یک اقدام خودجوش واقعی»
فردوسیپور تو همون لایو اول با عذرخواهی از تأخیر شروع کرد، و ماجرا رو اینطور توضیح داد که سایت بهیکباره از دسترس خارج شده و هرچقدر با شرکتهای زیرساختی و فنی تماس گرفتهاند، هیچکس پاسخ روشنی نداده. او با کنایه به این «تصادف» عجیب گفت:
امیدواریم واقعا مشکل فنی باشد
ولی خب، خودش هم اصلاً این حرف رو باور نداشت. چون همون شب، یه سرنخ مهم رو هم به مخاطبانش داد: یک روز قبلتر، امیر قلعهنویی، سرمربی تیم ملی، در واکنش به رسانههای منتقد گفته بود آدمهایی که دوران جنگ رو تو غار گذروندن، حالا از چه تریبونی برای زدن تیم ملی استفاده میکنن. فردوسیپور این حرف رو بیربط به اتفاق سایتش نمیدونست.
از اشک تا اعتراض
آنچه فوتبال ۳۶۰ رو از خیلی رسانههای دیگه متفاوت میکنه، اینه که فردوسیپور معمولاً سکوت نمیکنه. تو یکی از پخشهای زنده، وقتی داشت از فیلترشدن سایتش حرف میزد، بغضش ترکید و گفت که برخی میخوان از زندگیاش چیزی پیدا کنن که بهش خرده بگیرند، اما تأکید کرد:
نگاه مردم را با هزار و چهارصد میلیارد هم عوض نمیکنم
جملهای که خیلی زود وایرال شد، چون خلاصهی یه حس مشترکه: مقاومت در برابر فشاری که قراره یه آدم رو ساکت کنه، نه با بحث و پاسخگویی، بلکه با قطع دسترسی.
او همچنین دربارهی مسیری که برای خاموشکردنش انتخاب شده، گفت:
دوستان بدترین مسیر را برای ساکت کردن در نظر گرفتهاند
و در یکی از تندترین واکنشهاش، وقتی از او خواسته بودند سکوت کنه یا کوتاه بیاد، با لحنی که دیگه چیزی برای ازدستدادن نداشت گفت:
هیچوقت بله قربانگو نخواهم شد
«اینجا صاحب ندارد»
شاید تلخترین بخش ماجرا، جایی باشه که فردوسیپور از یه امیدواری قدیمی حرف میزنه — امیدواریای که بهمرور از بین رفته. او گفته بود همیشه به خودش میگفته بالاخره تو این مملکت یه آدم عاقل هست که جلوی اینجور برخوردها رو بگیره، اما حالا دیگه به این باور رسیده که:
به این باور رسیدهام که اینجا صاحب ندارد
این جمله شاید بیشتر از هر جملهی دیگهای، حس واقعی این ماجرا رو نشون میده: نه یک قطعی فنی ساده، بلکه حس رهاشدگی در برابر تصمیمهایی که هیچکس مسئولیتشون رو قبول نمیکنه.
کسی مسئولیت قبول نمیکند
نکتهی عجیب ماجرا اینجاست که تا این لحظه، هیچ نهاد رسمیای اعلام نکرده چرا و به چه دستوری فوتبال ۳۶۰ از دسترس خارج شده. حتی ساترا، نهادی که معمولاً در چنین اتفاقهایی نامش مطرح میشه، اعلام کرده هیچ نقشی در این مسدودسازی نداشته. طبق برخی گزارشها هم، پشت پردهی این فیلترینگ نه انتقادهای مربوط به تیم ملی، بلکه شکایتهای مکرر صداوسیما از فردوسیپور و رسانهاش بوده — چیزی که اگر درست باشه، ماجرا رو از یه «قطعی فنی» به یه اقدام کاملاً هدفمند برای خاموشکردن یک صدای منتقد تبدیل میکنه.
و اینجاست که ماجرا فراتر از یک سایت ورزشی میره. فوتبال ۳۶۰ برای بیش از صد نفر از عوامل تولید، منبع درآمد و اشتغال بوده. وقتی یه رسانهی مستقل، بدون حکم روشن و بدون پاسخگویی مشخص، یکشبه خاموش میشه، این فقط یه اتفاق فنی یا حتی فقط یه دعوای رسانهای-ورزشی نیست؛ نشونهایست از یه الگوی آشنا در ایران: هر وقت یه صدا زیادی بلند بشه، بهجای پاسخ، دکمهی خاموشی زده میشه.
فردوسیپور اما، حداقل تا الان، تسلیم این خاموشی نشده. برنامهاش رو بدون سایت، بدون اپلیکیشن، فقط با شبکههای اجتماعی ادامه داده — انگار میخواد بگه که صدا رو میشه فیلتر کرد، اما ساکتکردنش کار دیگهایه.
دیدگاهها
برای نوشتن دیدگاه یا پاسخ، ابتدا با گوگل وارد شو:
در حال بارگذاری...